TS 13912 Önemli Hususlar

TS 13912 Önemli Hususları Nedir?

TS 13912 önemli hususları, elektrikli araç şarj istasyonlarının kurulumu ve işletimi sırasında göz ardı edilmemesi gereken kritik noktaları tanımlar.

TS 13912; şarj ünitesinin kurulacağı alanın uygunluğu, elektrik altyapısının kapasitesi, doğru topraklama ve koruma sistemlerinin seçimi, yangın ve elektrik çarpması risklerine karşı alınacak önlemler ile kullanıcıların güvenli ve kolay erişimini önceliklendirir.

Ayrıca düzenli bakım, kayıt ve periyodik kontrollerin yapılması, arıza ve acil durum senaryolarına yönelik prosedürlerin belirlenmesi TS 13912’nin vurguladığı temel hususlar arasında yer alır. Bu yaklaşım, hem teknik güvenliği hem de işletme sürekliliğini garanti altına almayı amaçlar.

TS 13912 Kapsam ve Genel Kurallar

TS 13912 standardı, elektrikli araç şarj istasyonlarının tasarım, kurulum ve güvenlik gerekliliklerini kapsar. Standart; 1000 V alternatif akım (a.a.) veya 1500 V doğru akım (d.a.) gerilime kadar olan şarj sistemleri için geçerlidir.

Ticari kullanım amacıyla hizmet veren şarj istasyonları bu standarda tabidir. Bireysel kullanım amaçlı kurulumlar (villa, müstakil özel işletmeler vb.) kapsam dışında değerlendirilir. Yangın riski yüksek alanlar ve patlayıcı ortamlarda yapılan kurulumlar bu standardın kapsamına girmez.

TS 13912 Şarj Yöntemleri

Yöntem 1: Standart priz kullanımı ile şarjı ifade eder. Güvenilir bulunmadığı için TS 13912 kapsamı dışındadır.

Yöntem 2: Entegre kontrol kutusu bulunan şarj kablosu ile yapılan şarj yöntemidir. Bu sistemlerde TS EN 60309-1 standardına uygun priz kullanılması gereklidir.

Yöntem 3: Sabit elektrikli araç besleme donanımı (EABD) üzerinden, kontrol pilot fonksiyonu kullanılarak gerçekleştirilen şarj yöntemidir. İletişim ve güvenlik önlemleri bu yöntemde önceliklidir.

Yöntem 4: Doğrudan doğru akım (DC) ile şarj yöntemidir. Yüksek güçlü ve hızlı şarj uygulamaları için uygundur.

Kullanıcı Güvenliği İçin Alınması Gereken Önlemler Nelerdir?

TS 13912 standardına göre kullanıcının elektriksel tehlikeye maruz kalmaması esastır. Bu nedenle kaçak akım koruma sistemleri, izolasyon bütünlüğü ve temas koruması eksiksiz olmalıdır. Şarj soketleri ve kablolar mekanik zorlanmaya dayanıklı olmalı, açıkta iletken parça bulunmamalıdır. Acil durdurma düzenekleri erişilebilir konumda yer almalı ve alan, uyarı levhaları ile açık şekilde işaretlenmelidir. Ayrıca su, nem ve dış ortam etkilerine karşı uygun koruma sınıfına sahip ekipman kullanılmalıdır.

TS 13912'ye Göre Şebeke Uyum ve Bağlantı Kuralları Nelerdir?

Şarj istasyonları, bağlı oldukları elektrik şebekesinin kapasitesine uygun şekilde projelendirilmelidir. Yük analizleri yapılarak aşırı yüklenme riski önlenmeli, gerilim düşümü sınırlar içinde tutulmalıdır. Koruma sistemleri, şebeke karakteristiği ile uyumlu seçilmeli ve selektivite sağlanmalıdır. Enerji kalitesini bozabilecek harmonik etkiler ve ani yük değişimleri dikkate alınarak bağlantı noktaları planlanmalıdır.

Ekipman Seçiminde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar Nelerdir?

TS 13912 standardına göre kullanılan şarj ünitesi, kablolar ve koruma cihazları ilgili standartlara uygun olmalıdır. Dış ortam kurulumlarında ekipmanın çevresel dayanımı yüksek olmalı, IP koruma sınıfı yeterli seviyede seçilmelidir. Aşırı akım, kısa devre ve gerilim dalgalanmalarına karşı koruma sağlayan elemanlar eksiksiz olmalıdır. Ayrıca ekipmanın bakım yapılabilirliği ve yedek parça erişimi de uzun vadeli işletme güvenliği açısından önemlidir.

Belgelendirme ve Uygunluk Sürecinde Öne Çıkan Gereklilikler Nelerdir?

Belgelendirme sürecinde teknik projelerin eksiksiz hazırlanması, yapılan hesapların belgelenmesi ve tüm test sonuçlarının kayıt altına alınması gerekir. Saha denetimleri sırasında kurulum kalitesi, koruma sistemlerinin işlevselliği ve işaretlemeler kontrol edilir. Uygunluk yalnızca kurulum aşamasında değil, işletme süresince de korunmalıdır. Bu nedenle periyodik kontroller ve bakım kayıtları belgelendirmenin devamlılığı açısından kritik rol oynar.

TS 13912'ye Göre Elektriksel Güvenlik Önlemleri

Artık Akım Koruma (RCD): Tip B RCD veya Tip A/F RCD ile birlikte RDC-DD (6 mA d.a. kaçak akım algılama) sistemi kullanılmalıdır.

Kısa Devre ve Aşırı Akım Koruma: Devre kesiciler, yapılan kısa devre hesaplarına uygun seçilmeli ve koordineli koruma sağlanmalıdır.

Yalıtım İzleme (IMD): IT sistemlerde yalıtım direnci 500 Ω/V değerinin altına düştüğünde uyarı verilmelidir. 100 Ω/V seviyesinin altına düşmesi durumunda şarj işlemi otomatik olarak durdurulmalıdır.

Aşırı Gerilim Koruma (SPD): Özellikle yıldırım riski bulunan bölgelerde Tip 1 ve/veya Tip 2 SPD kullanımı zorunludur.

Topraklama: Topraklama sistemi ve eş potansiyel bağlantılar TS HD 60364-5-54 standardına uygun olarak yapılmalıdır.

Elektrik Araç Şarj İstasyonları Kurulum ve Fiziksel Önlemleri

Konum Seçimi: Şarj istasyonları tehlike arz etmeyen alanlara kurulmalıdır. Akaryakıt istasyonlarında kurulum yapılacaksa emniyet mesafeleri TS 12820 ve TS 11939 standartlarına uygun olmalıdır. Araç çarpma riskine karşı koruyucu bariyerler, tampon direkleri veya bordürler kullanılmalıdır.

İşaretleme: Şarj alanları, engelli erişimi, uyarılar ve acil durum yönlendirmeleri için standart işaretlemeler (Ek C) kullanılmalıdır.

TS 13912 Standardına Göre Muayene ve Denetim

Periyodik Kontrol: İlk kurulum sonrası ve en geç 2 yılda bir periyodik muayene yapılmalıdır.

Yapılması gereken başlıca testler:

Topraklama direnci ölçümü
RCD açma süresi testi
Yalıtım direnci ölçümü

Tüm sonuçlar kayıt altına alınmalıdır.

Dokümantasyon: Elektrik projesinde kısa devre hesapları, gerilim düşümü analizleri ve SPD yerleşim detayları bulunmalıdır.

TS 13912 Sorumluluklar

Şarj istasyonu işletmecileri, tesisin TS 13912 standardına uygun olduğuna dair uygunluk beyanı vermekle yükümlüdür. Elektrik tesisatını gerçekleştiren yetkili kişiler ve firmalar ise kurulumun ilgili mevzuat ve standartlara uygunluğundan sorumludur.

Detaylı teknik bilgi için TSE doküman satış birimlerinden veya şirketimizin teknik ekibinden destek alabilirsiniz.